Menno van der Eerden
Trouw deelnemer aan onze Schaken tegen Kankertoernooien
Twee mooie anekdotes
1. Max Euwe deed ook mee aan een actie tegen kanker!
Eind 1958/begin 1959 deed Max Euwe mee aan een actie voor het Koningin Wilhelmina Fonds. Hij deed dit samen met niemand minder dan Prins Bernhard. Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Vereniging ‘De Nederlandse Dagblad Pers’ boden de uitgevers van de dagbladen gratis advertenties aan voor deze actie. Het was een prijsvraag met een eerste prijs van 10.000 gulden, belastingvrij. De oplossing kon middels briefkaarten worden ingestuurd. Een briefkaart kostte 8 cent en per oplossing moest 25 cent worden bijgeplakt met een maximum van vier oplossingen per briefkaart. Dit ingevolge de voorschriften der Posterijen.
Tijdens het seniorenkampioen in Sliedrecht op 16 mei werd deze quizvraag uitgeprobeerd, er waren 12 inzendingen, niemand had de goede oplossing. Op het Max Euwe Snelschaaktoernooi op 20 mei is deze vraag ook aan de deelnemers voorgelegd. Wilco Kah, een bezoeker (geen deelnemer), kwam naar mij toe met de vraag of hij zonder mededinging mee mocht doen. En hij legde mij uit waarom.
Niemand had de quizvraag goed behalve die inzending zonder mededinging. De naam was AI en AI had de quizvraag goed. Wilco had het quizplaatje voorgelegd aan zijn betaald Claude-abonnement op zijn mobiel en kreeg binnen enkele seconden de oplossing. Een interessante vraag is op hoeveel verschillende manieren dit is op te lossen met AI? Bij het bespreken van de inzendingen waren dr. H. Jaap van den Herik en Wilco aanwezig. De afspraak was dat Jaap een van de inzendingen mocht trekken die dan ook de prijs, een Euwe-taart, aan de gelukkige mocht uitreiken. Jaap trok blind de inzending van Menno van der Eerden. Was wel bijzonder dat Jaap, de grondlegger van AI in Nederland en oud-hoogleraar in Leiden, Tilburg en Maastricht, en nu de voorzitter van het Max Euwe Centrum in Amsterdam, dit onverwachte AI-voorval mocht meemaken. Het leidde tot mooie gesprekken en nieuwe contacten. Op de foto overhandigt Jaap een Euwe-taart aan Menno.
Hieronder de oplossing uit de krant van zo’n 70 jaar geleden, een tijd zonder sociale media, computers, mobieltjes, AI etc.
2. Twee schaakproblemen en een Euwe-taart
Max Euwe vierde zijn 77ste verjaardag als President van de FIDE in Brazilië. Het toppunt van het feest was een grote taart met de schaakborden van ijs met erop de stukken van chocolade. Twee schaakproblemen die de letters M en E vormden, het monogram van Max Euwe. De gasten vonden het prachtig maar Euwe moest eerst de twee problemen (mat in drie) oplossen voordat de taart kon worden aangesneden. Het M-probleem had Euwe snel opgelost, maar om welke reden dan ook liep hij stuk op het probleem met de letter E. Hier ging het zelfs in de mogelijke oplossingen om een dame-offer! Iedereen had trek in taart en de Argentijnse grootmeester Pal Benkö, de componist van deze problemen, fluisterde de oplossing in. Snel daarna kon de taart, onder luid applaus, worden aangesneden.
De twee eerder gepubliceerde schaakproblemen (mat in drie) en de afbeelding van Euwe waren in de te winnen taart verwerkt. Samen met de drie vragen bleek het een te moeilijke opgave, er waren geen inzendingen. (De vragen waren: geef de oplossingen, wie heeft deze problemen gecomponeerd en ter gelegenheid waarvan en in welk land?)
Oplossing van M: Pf2-Ke3, Kf1-Kxf3, d4 en mat.
Oplossing van E: Pc4-Pc6, Dxa4+- Kxa4, Lxc6 en mat, bij Pc4-c5 dan Dxc5+ – Pxc5 en Pd4 mat.
Bron: My Life, Games and Compositions, by GM Pal Benkö and IM Jeremy Silman
Teun Koorevaar, Vlaardingen 20 mei 2026, de 125ste jaardag van Max Euwe.